تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی می باشد.

تاکید مراجع تقلید بر حرام بودن جریمه دیرکرد بانک ها در دیدار با رئیس بانک مرکزی

تاکید مراجع تقلید بر حرام بودن جریمه دیرکرد بانک ها در دیدار با رئیس بانک مرکزی

به گزارش خبرآنلاین، ولی‌الله سیف رئیس بانک مرکزی روز گذشته، 15 خرداد در سفر به شهر قم با مراجع تقلید و علمای برجسته دیدار و گفت و گو کرد. در این دیدارها از جریمه دیرکرد بانک ها و وجود ربا در معاملات بانکی انتقاد شد و بر حرکت به سوی بانکداری اسلامی تاکید شد. خلاصه سخنان مراجع تقلید در این دیدارها را در ادامه می خوانید.

آیت الله جوادی آملی:

* اکثر مردم فطرت خوبی دارند، اما اگر به مردم راست نگوییم و از این جامعه کج ببینند، از دین خارج خواهند شد و مردم عمل مسئولان را می خواهند و اگر اختلاس و بی نظمی مشاهده کنند، از نظام اسلامی ناامید می‌شوند.

* ملتی که جیبش و دستش خالی باشد فقیر محسوب می‌شود؛ چراکه پویا نیست، فقیر به معنای گدا نیست؛ فقیر به معنای کسی است که ستون فقراتش شکسته است و ملتی که دستش خالی باشد، ویلچری است و قادر به ایستادگی نیست. با ملت ویلچری نمی‌توان نه شرقی و نه غربی گفت و اصول زیر سوال می‌رود، ملتی که جیبش خالی است اهل املاق می‌شود ؛ از طرفی اشتغال و ازدواج نیز کاهش یابد مشکلات دوچندان می‌شود.

* اقتصاد مقاومتی به مفهوم پر بودن جیب ملت و دوری از تملق و چاپلوسی از قدرت‌ها است. ملتی که دستش خالی باشد اهل بساز می‌شود نه اهل بسوز؛ همواره توجه داشته باشیم که با شعار نمی‌توان استقلال کشور را حفظ کرد.

*امروز برخی سرقت‌های علنی را در تهران و شهرستان‌های کشور مشاهده می کنیم که نشان دهنده بازگشت به دوران جاهلیت است. ما یک درصد جمعیت دنیا هستیم و ده درصد امکانات طبیعی دنیا را در اختیار داریم؛ اما آن چه داریم اختلاس کردن و دروغ گفتن است.

*بانک‌ها باید به مردم کمک کنند تا از منابع طبیعی کشور استفاده صحیح صورت گیرد و به شکوفایی در عرصه‌های مختلف برسیم.

*ربا نه تنها راه حل نیست، بلکه راه بند است، ربا و جریمه دیرکردی که حرام است را بانک‌ها از مردم می گیرند، به کارمندان خود به عنوان حقوق می‌دهند و آن‌ها نیز به خانه و زندگی خود می‌برند و این بدین مفهوم است وقتی کار حلال نباشد مستقیم حرام می‌شود و به جهنم می‌رود.

* تاخیر دیرکرد حرام است و حقوقی که از این طریق پرداخت می‌شود نیز حرام است.

* ربا را به جای قرض الحسنه به میدان آوردیم و کسی به کسی رحم نمی‌کند، جامعه‌ای که رحم و عاطفه نداشته باشد پرونده‌های دستگاه قضا بیشتر می‌شود.

 

آیت‌الله جعفر سبحانی:

*در اسلام اقتصاد وجود دارد، اما علم‌الاقتصاد نیست؛ تذکرات بنده نیز در حدود اقتصاد اسلامی است.

* افرادی هستند اقساط را داده‌اند اما مشکل دیرکرد دارند، تعارضی بین قوه مجریه و فقه و فتوا وجود دارد و ما دائما در پاسخ به استفتائات می‌گوییم، اخذ جریمه دیرکرد حرام است و مسئولان نظام بانکی فکری کنند تا این نوع مشکلات کم شود.

*کاری کنید تجارت دست مردم باشد و بانک‌ها تجارت نکنند، از همان دوران گذشته گفته‌اند دولت‌ها تاجر خوبی نیستند اما ناظر خوبی می‌توانند باشند.

* امروز بانک‌ها تجارت را از دست مردم گرفته‌اند در حالی که کار باید دست مردم باشد و بانک‌ها از راه‌های دیگر فعالیت کنند.

*واردات باید به مقدار ضرورت باشد، متاسفانه در 8 سال گذشته جنس‌های بی ارزش و بنجل چینی به کشور راه پیدا کرد و اقتصاد کشور را از رونق انداخت. برای کنترل تورم و افزایش اشتغال باید صادرات را افزایش دهیم و واردات را کاهش دهیم تا نشاط اقتصادی نیز به جامعه باز گردد.

* همه در قم از آقای روحانی و دولت یازدهم انتظار دارند که از نظر فرهنگی و دینی گام‌هایی برداشته شود تا اقدامات فرهنگی، اقدامات اقتصادی دولت را تکمیل کند.

 

آیت‌الله مکارم شیرازی:

*بانک‌ها تسهیلات 22 درصدی به مردم می دهند، اما به تولیدکنندگان 27درصد، آیا برای تولیدکنندگان باید تسهیلات گران‌تر باشد؟

*بانک‌ها عقود شرعیه را رعایت نمی‌کنند. بانک‌های کشور در حال تبدیل شدن به بانک اسلامی توام با ربا هستند؛ و فاکتورهای صوری، صادر می‌کنند که این کار حرام است و افراد عقود اسلامی را برای همان مسئله ای که دریافت می‌کنند، باید هزینه کنند.

*فلسفه بانکداری اسلامی این بوده است که سرمایه‌های خود را به سمت تولید ببرد. برخی بانک‌ها مدعی هستند کارهای اقتصادی سودآور می‌کنند و بخشی از این سود را به مردم به عنوان نرخ سپرده می دهند و مردم این ادعای بانک را بر صحت بگذارند و حلال بدانند.

* امروز بانک‌های مختلفی در خیابان‌ها ایجاد شده است و مردم سوءظن دارند و می‌گویند مشخص است که بانک‌ها درآمد کلانی دارند که مثل سبزی، سبز می‌شوند، اما دو روزی که نمی‌توانیم قسط بدهیم جریمه دیر کرد گرفته و منازل به مصادره گذاشته می‌شود.

* بانک‌ها بیشتر به دنبال سود هستند در حالی که بانک باید سود در سایه خدمت ببرد نه سود غیر از خدمت؛ بانک ها نباید هر بلایی می خواهند سر مردم بیاورند.

* بخشی از درآمد بانک‌ها از طریق ارائه وام و دریافت سود 27 درصدی از مردم است، اما درآمد دیگر بانک‌ها، از طریق حساب جاری مردم است و برای بانک هیچ هزینه‌ای نیز ندارد و سود خالص است و ما به بانک‌ها توصیه داریم بخشی از این را بگذارید برای قرض الحسنه و منتظر نباشید مردم بخاطر خدا یا جایزه بیایند حساب قرض الحسنه سرمایه‌گذاری کنند.

*جریمه‌های تاخیر بانک‌ها، تعزیر مالی است و باید مال حاکم شرع شود نه بانک. جریمه دیرکرد برای کسی است که توانایی پرداخت اقساط را دارد اما نمی‌خواهد بدهد، نه برای کسی که توانایی مالی ندارد و بانک‌ها باید ملاحظه افرادی که بضاعت مالی شان کاسته شده است، داشته باشند.

* بانک مرکزی دوره سابق، عواملی که آمار را منفی می‌کرد، از سبد کالاهای بررسی شده کنار می‌گذاشتند و آمار دروغین به مردم می‌دادند.

 

آیت الله نوری همدانی:

* مبنای اسلام این است که همه افراد جامعه از رفاه نسبی برخوردار باشند و امام صادق(ع) نیز فرمودند امنیت، عدالت و فروانی نعمت مورد احتیاج کل جامعه است.

*بانک مرکزی ار نظر اقتصا دی و رفاهی مسئولیت بسیار سنگینی دارد، اقتصاد خیلی خوب خود را نشان می‌دهد و جنبه‌های فرهنگی و سیاسی گاهی برای نشان دادن خود، زمان طولانی نیاز دارند و فقر متاسفانه در جامعه وجود دارد.

* فرهنگ مربوط به بانک‌ها، از اروپا به ایران آمد و بانک‌های اروپایی بر اساس احتکار و ربا اقتصادشان فعال است در حالی که ربا در اسلام حرام است.

*هدف بانک‌ها پول درآوردن نباشد، بلکه خدمت به مردم باشد. بانک‌ها امروز برای جذب منابع مالی و ارائه ربا به مردم رقابت گذاشته‌اند و باید این مسئله در ایران ریشه کن شود.

* بانک‌ها پول‌های افراد ثروتمند را در راستای توسعه و تولید کشاورزی و صنعت به کار بگیرند، از مردم و ثروتمندان بخواهیم به جای پول دادن به بانک ها، اموال خود را در راه صنعت و کشاورزی به کارگیرند تا مملکت آباد شود و بیکاری از بین برود.

*بانک‌ها شرایط سختی برای مردم قرار داده‌اند که مردم در ازای دریافت صد میلیون وام باید چند برابر پس بدهند، جریمه دیرکرد حرام است و اسلام می‌خواهد سود در برابر کار باشد و سود در برابر سرمایه حرام است.

* بانک مرکزی نظارت کند تا عقود اسلامی واقعا عقود اسلامی باشد و ربا ریشه کن شود.

 

آیت الله موسوی اردبیلی:

* شرایط اقتصادی کشور باید بهبود بیابد، بسیاری از کارخانجات تولیدی کشور دچار مشکلات هستند و باید نسبت به رفع آن ها فکری شود.   

* نامه های بسیاری در زمینه مشکلات اقتصادی به دست ما می رسد و نسبت به حل مسائل اقتصادی مردم کوشا باشید.

* باید تلاش کنید که در مسیر بانکداری اسلامی حرکت کنید.

 

حجت الاسلام والمسلمین شهرستانی(نماینده آیت الله سیستانی):

* امروز در حوزه های علمیه طلاب و فضلای مستعدی در زمینه های مختلف آمادگی همکاری با نهادها در امور اقتصادی را دارند و باید از این نیروهای متخصص برای رفع مشکلات و پیشرفت در امور استفاده شود.

* سیستم مسنجمی برای استفاده از ظرفیت ها و استعدادها در کشور وجود ندارد، غربی ها استعداد زیادی ندارند، اما از سیستم منسجمی برخوردار هستند.

* باید در کشور به سمت استفاده از استعدادها و انسجام سیستمی آن ها پیش برویم تا به پیشرفت بیشتری برسیم.

* پول ملی آبروی کشور است و متاسفانه در کشور شاهد کثیف و زننده بودن پول ها هستیم.

 

آیت الله حسینی بوشهری، مدیر حوزه های علمیه:

* گاهی خبرهایی شنیده می شود مبنی بر این که برخی افراد وام های کلان می گیرند و بعد معلوم نمی شود که این وام ها در کجا مصرف می شود و یا برخی افراد پول هایی کلان در بانک ها سپرده گذاری می کنند و بدون این که خودشان اقدامی یا زحمتی بکشند، سود به آن ها تعلق می گیرد و این مسائل مغایر با سیاست های تولیدی است.

* بانک ها برای رونق تولید در شرایط تحریمی کشور شد همکاری کنند. امروز هرقدر چرخه تولید کشور فعال باشد، نرخ تورم قابل کنترل تر است و به مردم فشار کمتری وارد می شود.

* باید توسعه بانک ها کارشناسی شده باشد و مجوز برای ایجاد شعب با سازوکار منطقی صورت گیرد.

* رقابت های بانک ها برای افزایش سود سپرده اقدامی غیرصحیحی است و بانک مرکزی باید نظارت بیشتری در این زمینه داشته باشد.

* متاسفانه در زمینه بانکداری بدون ربا هیچ گامی برداشته نشده است و در کشورهای اروپایی با وجود این که ادعای کمتری نیز نسبت به ما دارند، اما نرخ سودها بسیار کم است، اما چرا بانکداری کشور ما این گونه و باید فکری در این زمینه شود.

* گاهی به دلیل جریمه دیرکردها، خانه افراد مصادره می شود و باید با مردم مدارای بیشتری داشت.

* حوزه امادگی دارد آستین ها را بالا بزند تا بعد از 35 سال اعلام شود که هیچ ربایی در بانک های کشور وجود ندارد و در گام بعد به سمت نظام اقتصاد اسلامی حرکت کنیم.

* ایجاد بانکداری اسلامی دغدغه همه حوزیان و مراجع تقلید است و نسبت به این مسئله اقدامات گسترده تری باید صورت گیرد.

 

ولی الله سیف،  رئیس بانک مرکزی پس از دیدار با مراجع تقلید قم در جمع خبرنگاران درباره انتقاد مراجع از جریمه دیرکرد و ربا در بانک ها به نکات زیر اشاره کرد:

* بنده این ادعا را ندارم که آثاری از ربا در نظام بانکی وجود ندارد، اما قطعا دستورالعمل ها و آئین نامه های اجرایی کاملا غیر ربوی است و هیچ گونه شبهه ای از ربا ندارند.

* اشکال گرفته شده در مورد شیوه اجرا در بعضی از شعب نظام بانکی است که شبهاتی از جنبه ربوی پیدا می کنند که ما وظیفه داریم جلوی فعالیت آن ها را در این زمینه بگیریم.

* باید توجه داشته باشیم مسئله حذف ربا فقط با عزم جدی و انجام وظیفه بانک مرکزی حل نمی شود و ما نیازمند عزم مشتریان نظام بانکی نیز هستیم تا آن ها جدیت داشته باشند ربا را وارد کار و کسب خود نکنند.

* بانکداری بدون ربا بخشی از وظیفه بانک مرکزی بوده و وظیفه ما نگاه به آینده است و نباید صرفا به بانکداری بدون ربا قانع باشیم. باید به سمت ایجاد بانکداری اسلامی حرکت کنیم و امیدوارم در دوره این مدیریت گام های مثبتی برداریم.

* در مورد  پرداخت به موقع تسهیلات که براساس ضوابط تصویب شده شورای نگهبان است وجه التزام داریم. وجه التزام در مورد مشتریانی است که توانایی پرداخت اقساط را دارند، اما عامدانه پرداخت نمی کنند اما افراد نیازمندی نیز مشاهده می کنیم که برای اقساط دچار مشکل پرداخت هستند و به همین دلیل جریمه دیرکرد نیز به آن ها تعلق می گیرد و ما در این زمینه نیاز به بازنگری داریم و امیدوارم بتوانیم این دو بخش افراد را تفکیک کنیم.

* امیدوار هستیم با کنترل تورم و ایجاد شرایط باثبات در اقتصاد کشور زمینه رشد و بالندگی بانکداری اسلامی را به نحوی ایجاد کنیم که مردم بتوانند تفاوت ها را با بانکدار ربوی درک کنند.